In 2006 werd op initiatief van de Heemkundekring Bergh (H.K.B.) daarbij ondersteund door de Oudheidkundige Vereniging Didam (O.V.D.) en gedragen door de gemeente Montferland de monumentenprijs in het leven geroepen. Onze vereniging mocht ook in 2009 weer drie panden nomineren. Naar aanleiding van de beoordelingen tijdens de schouwdag van de monumentencommissie op 19 juni 2009 werd gekozen voor de voormalige kosterswoning aan de Deken Reuvekamplaan 3 te Didam.

Het was de vierde monumentenprijs die werd voorgedragen en toegekend. De commissie waardeerde vooral de inzet van de eigenaar zodat het gemeentelijk monument via een restauratie weer in authentieke staat werd hersteld.

De Heemkundekring Bergh nomineerde:

1 Sint Jansgildestraat 2 te Beek;

2 Sint Martinusstraat 22 te Beek;

3 Emmerikseweg 7 te ’s-Heerenberg.

De Oudheidkundige Vereniging Didam  nomineerde: (met motivatie)

4 Kerk, pastorie en Mariakapel inclusief tuinaanleg

De kerk van de parochie Heilige Antonius van Padua in Nieuw-Dijk werd gelijktijdig met de pastorie in 1911 in gebruik genomen. Door een goede conservering is het aan de buitenzijde nog authentiek, intern is in de pastorie een aula in aangebracht op een zodanige wijze dat de monumentale waarden, authenticiteit met respect voor de oorspronkelijke indeling is behouden. De Mariakapel dateert van 1954. De kapel is de jaarlijkse plaats waar de dodenherdenking plaats vindt. In de kapel bevinden zich twee gedenkplaten waarop de oorlogsslachtoffers uit Nieuw-Dijk staan vermeld. Genoemde gedenkplaten werden op 4 mei 1960 onthuld.   

5 Voormalige kosterswoning

De voormalige kosterswoning aan de Deken Reuvekamplaan 3 dateert uit de periode rond 1900 en werd op 9 maart 1993 op de gemeentelijke monumentenlijst geplaatst. In de redengevende beschrijving was onder meer vermeld dat de hoofdvorm van de woning nog gaaf was en voorzien van een rijke en sobere detaillering. Het was een voorbeeld van hoe rond 1900 traditioneel werd gebouwd en het hield de karakteristieke voormalige religieuze bebouwing van Didam zichtbaar. Het is namelijk gelegen nabij een ’enclave’ religieuze bebouwing, zoals de (voormalige) R.K. kerk, het mortuarium en de R.K. begraafplaats aan de overzijde van de Deken Reuvekamplaan. 

Door de eigenaar van de woning, W.J. Elfrink, werd de eigendom van de voormalige kosterswoning aan zijn kinderen overgedragen. Zij wilden de woning herstellen en waar nodig verbeteren om deze voor eigen bewoning geschikt te maken. Op basis van een restauratie- en herbestemmingsplan van de Monumenten Advies Commissie werd deze restauratie in 2008 uitgevoerd. Daarbij bleef het sobere monumentale karakter behouden en werd een prettige en functionele woning gerealiseerd.  

6 Inzet personen voor behoud van het monumentale erfgoed

Enige jaren geleden hebben de heren Willy Meulman, Bart van Onna en Theed Schaars geheel op vrijwillige basis de Mariakapel aan de Tatelaarweg een opknapbeurt gegeven. Recent heeft het drietal het stiltecentrum op de Sint Martinusbegraafplaats aan de Deken Reuvekamplaan ingericht. Tevens kan nog worden vermeld dat Theed Schaars het handgemaakte smeedijzeren hekwerk (afscheiding torengedeelte / kerk) in de Mariakerk heeft vervaardigd waardoor de monumentale kerk kan worden bezichtigd door iedereen die dat wenst. 

Op zaterdag 12 september 2009 werd in het gemeentehuis van Montferland (locatie Didam) de prijs uitgereikt door wethouder Ted Kok.  Een dertigtal officieel genodigden waren getuige dat veel waardering werd uitgesproken aan de familie Elfrink voor de wijze waarop de restauratie van het pand werd uitgevoerd. De prijs bestond uit drie gedeelten: een geldprijs van € 1500,00, een oorkonde en een fraaie pentekening van het pand gemaakt door Dick Caderius van Veen afkomstig uit Arnhem. Ook werd het eerste monumentenschildje uitgereikt aan Michael Elfrink. Het is de bedoeling dat binnenkort op alle gemeentelijke monumenten een schildje wordt aangebracht. Hierna kon het pand worden bezichtigd zodat men met eigen ogen kon constateren waarom de prijs werd toegekend.  Om enig inzicht te geven van deze feestelijke dag verwijs ik naar de foto’s die zijn gemaakt.

(Met dank aan de fotograaf Rinie van Bindsbergen).